Akt poświadczenia dziedziczenia

Dziedziczenie po spadkodawcy trzeba stwierdzić dokumentem, który będzie wymieniał spadkobierców i tym samym potwierdzał ich prawa do spadku. Na gruncie prawa polskiego istnieją dwie drogi uzyskania potwierdzenia dziedziczenia – sądowe stwierdzenie nabycia spadku (zakończone wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) bądź poświadczenie dziedziczenia przez notariusza, który sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, a następnie dokonuje jego rejestracji w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną. Oba te dokumenty mają taką samą moc prawną – potwierdzają fakt dziedziczenia po danym spadkodawcy poprzez wymienienie jego spadkobierców, przysługujących im udziałów w spadku oraz określenie sposobu dziedziczenia (tzn. czy dziedziczenie następuje na mocy ustawy czy testamentu).
Notarialne poświadczenie dziedziczenia jest możliwe, gdy wszystkie osoby należące do kręgu spadkobierców ustawowych są skłonne stawić się u notariusza tego samego dnia i zgodnie złożyć zgodne oświadczenia i zapewnienia spadkowe – nawet wtedy, gdy dziedziczenie następuje na mocy powołania w drodze testamentu. Ich uczestnictwo jest obowiązkowe – nie można w tym konkretnym przypadku posłużyć się pełnomocnikiem. Notariusz odbiera oświadczenia osób powołanych do spadku o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku (bądź najpierw dokonuje otwarcia i ogłoszenia testamentu, jeśli taki sporządzono), a następnie przystępuje do sporządzenia protokołu dziedziczenia. Zwieńczeniem tych działań jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Notarialne poświadczenie dziedziczenia jest postępowaniem trwającym zdecydowanie krócej niż w przypadku postępowania prowadzonego przez sąd spadku, nadto – można dokonać go przed każdym notariuszem w Polsce (postępowanie sądowe zawsze odbywa się w sądzie właściwym miejscowo według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy). Jednak aby sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza było możliwe, muszą zaistnieć, oprócz wspomnianego powyżej wymogu uczestnictwa wszystkich spadkobierców ustawowych, także inne warunki: notariusz nie może poświadczyć dziedziczenia na podstawie testamentu szczególnego, a także gdy spadkodawca w chwili śmierci nie był cudzoziemcem lub nie posiadając żadnego obywatelstwa zamieszkiwał w Polsce, w skład spadku nie wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położnej poza granicami Polski, nie wydano orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku bądź nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, czy też nie został wydany akt poświadczenia dziedziczenia; nadto nie może być wątpliwości co do osób wchodzących w grę jako spadkobiercy ustawowi, a także – notariusz nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia po osobie zmarłej przed 1 lipca 1984 roku (niezbędne jest bowiem podanie notariuszowi numeru PESEL spadkodawcy, a ten nie był nadawany przed tą datą).
Co warto dodać – sporządzenie poświadczenie dziedziczenia jest możliwe także wtedy, gdy jeden ze spadkobierców powołanych do dziedziczenia nie żyje. Wtedy w czynności notarialnej biorą udział spadkobiercy ustawowi osoby zmarłej, które legitymować się będą dokumentem potwierdzającym fakt dziedziczenia przez nich spadku po tej osobie.
Aby dowiedzieć się więcej o niezbędnych dokumentach do dokonania czynności notarialnego poświadczenia dziedziczenia, kliknij tutaj.